道德經

第三十九章
原文 (Original Text)
昔之得一者:
天得一以清;地得一以寧;
神得一以靈;谷得一以盈;
萬物得一以生;
侯王得一以為天下貞。
其致之也,謂:
天無以清,將恐裂;
地無以寧,將恐發;
神無以靈,將恐歇;
谷無以盈,將恐竭;
萬物無以生,將恐滅;
侯王無以貴高,將恐蹶。
故貴以賤為本,高以下為基。
是以侯王自謂孤、寡、不穀。
此其以賤為本邪?非乎?
故致數輿無輿。
不欲琭琭如玉,珞珞如石。
Xī zhī dé yī zhě: Tiān dé yī yǐ qīng; Dì dé yī yǐ níng; Shén dé yī yǐ líng; Gǔ dé yī yǐ yíng; Wàn wù dé yī yǐ shēng; Hóu wáng dé yī yǐ wéi tiān xià zhēn. Qí zhì zhī yě, wèi: Tiān wú yǐ qīng, jiāng kǒng liè; Dì wú yǐ níng, jiāng kǒng fā; Shén wú yǐ líng, jiāng kǒng xiē; Gǔ wú yǐ yíng, jiāng kǒng jié; Wàn wù wú yǐ shēng, jiāng kǒng miè; Hóu wáng wú yǐ guì gāo, jiāng kǒng jué. Gù guì yǐ jiàn wéi běn, gāo yǐ xià wéi jī. Shì yǐ hóu wáng zì wèi gū, guǎ, bù gǔ. Cǐ qí yǐ jiàn wéi běn yé? Fēi hū? Gù zhì shù yú wú yú. Bù yù lù lù rú yù, luò luò rú shí.
白話譯文 (Translation)

自古以來,凡是得到「道」(一)的:天得到道而清明,地得到道而寧靜,神靈得到道而顯靈,河谷得到道而充盈,萬物得到道而生長,侯王得到道而成為天下的首領。

推究其原因:天如果不清明,恐怕就會崩裂;地如果不寧靜,恐怕就會震潰;神靈如果不顯靈,恐怕就會消歇;河谷如果不充盈,恐怕就會枯竭;萬物如果不生長,恐怕就會滅絕;侯王如果不以尊貴自居(而以謙下為本),恐怕就會跌倒。

所以,尊貴以卑賤為根本,高大以下層為基礎。因此,侯王自稱為「孤」、「寡」、「不穀」。這不就是以卑賤為根本嗎?難道不是嗎?所以,追求過多的榮譽反而沒有榮譽。不要像美玉那樣光彩奪目,而要像石頭那樣樸實堅硬。

深度智慧 (Deep Wisdom)
1. 萬物得一的奧義 (The Mystery of Unity)

老子在本章開宗明義地提出了「一」的概念,這即是道,是宇宙萬物運行的根本規律與能量源頭。天之所以清、地之所以寧,並非它們自身的功勞,而是因為它們順應了道的自然法則。若失去了這個內在的連結,系統就會崩潰,如同樹木斷了根,水源斷了流。這提醒我們,無論個人或組織,若偏離了核心價值與初衷,外在的繁榮終將無法長久維持。就像一家企業若只追求利潤而忘記了服務社會的初衷(失一),最終會被市場淘汰;又如人若只顧追逐名利而失去了內心的平靜,精神便會崩潰。回歸到「一」,就是回歸生命的本源與秩序。

2. 貴以賤為本的辯證 (Humility as the Root)

老子強調「高以下為基」,這是一種深刻的辯證智慧,指出真正的尊貴並非高高在上,而是建立在謙卑與廣大的基礎之上。樹冠能高聳入雲,是因為根系深埋土中;高樓能屹立不倒,是因為地基厚實穩固。古代君王自稱「孤、寡」,正是為了時刻提醒自己不要脫離群眾,要以百姓為念。在現代社會,這意味著上位者必須懂得感恩與回饋,承認自己的成就是建立在眾人的支持之上,而非獨自的功勞。就像建築師設計摩天大樓時最重視地基工程;又如一位受人尊敬的長者,往往是最謙和、最願意傾聽晚輩意見的人,因為他深知謙下才是力量的來源。

3. 不欲琭琭如玉的樸實 (Substance over Shine)

「不欲琭琭如玉,珞珞如石」是極具美學與哲理的教誨,教導我們重視內在的堅實而非外表的炫耀。玉石雖然光彩奪目,但易碎且引人覬覦;石頭雖然粗糙普通,卻堅韌且能承重。老子教導我們不要過度追求外在的讚美與特殊性,因為那往往是虛榮的陷阱。保持樸實無華的特質,反而能讓我們在風雨中屹立不倒,保有最真實的生命力。這是一種「大智若愚」的境界,不爭一時之光彩,但求長久之安穩。就像那些默默耕耘的工匠,雖無鎂光燈聚焦,卻傳承了千年的技藝;相比之下,曇花一現的網紅現象,往往來得快去得也快,唯有樸實的實力能經得起時間的考驗。

生活應用 (Life Application)
案例 1:領導力的根基 (Leadership Foundation)

問題 (The Problem): 在台灣高壓的科技產業環境中,許多中高階主管面臨巨大的績效焦慮。他們往往採取由上而下的威權管理,認為必須展現強勢才能服眾。這種心態導致他們害怕示弱,與基層員工產生隔閡,團隊士氣低落,流動率居高不下,最終反而使專案進度嚴重落後,陷入惡性循環。

道家解方 (The Taoist Solution): 運用「貴以賤為本」的智慧,主管應放下身段,視團隊成員為成功的基石。真正的領導力來自於服務而非控制,如同台積電等成功企業強調的誠信與合作。主管應主動詢問下屬的困難,並公開感謝基層的付出。當領導者像大地一樣承載萬物(員工),團隊自然會穩固(地得一以寧),效能與向心力便會隨之提升,成就真正的「高」。

案例 2:社群時代的自我迷失 (The Social Media Trap)

問題 (The Problem): 現代年輕人常陷入社群媒體的比較陷阱,過度追求按讚數與粉絲量,渴望像「美玉」一樣耀眼奪目。為了維持光鮮亮麗的人設,他們耗盡心力修圖、炫富,內心卻感到空虛與脆弱。一旦關注度下降,或遭遇網路負評,便覺得自我價值崩塌,產生嚴重的焦慮與心理危機。

道家解方 (The Taoist Solution): 學習「珞珞如石」的態度,回歸內心的樸實與堅韌。停止將自我價值建立在他人的眼光與虛擬的數據上,轉而專注於培養真實的技能與內涵。就像在夜市默默經營數十年的老店,不靠花俏行銷,只靠紮實口味贏得口碑。接受自己平凡的一面,像石頭一樣堅定地存在,反而能獲得真正的自由與長久的寧靜,不再受外界評價所左右。

案例 3:家庭關係的修復 (Restoring Family Unity)

問題 (The Problem): 在傳統華人家庭中,世代觀念的差異常引發衝突。長輩往往以權威自居,要求晚輩絕對服從(孝道),而年輕一代追求獨立自主,雙方因缺乏溝通而產生裂痕。長輩覺得權威受挑戰(恐蹶),晚輩覺得未被尊重,家庭氣氛緊繃,失去了「家和萬事興」的凝聚力,彼此漸行漸遠。

道家解方 (The Taoist Solution): 恢復家庭的「一」,即愛與和諧的連結。長輩應理解「高以下為基」,放下身段傾聽子女的心聲,不以長輩身分壓人;晚輩則應體諒長輩的初衷。雙方都回到親情的根本,像「谷得一以盈」那樣,用包容填滿代溝。當彼此不再爭奪對錯(不爭名),而是互相支持(得一),家庭自然能恢復溫暖與穩固,成為彼此生命中最強的後盾。

道德經

智慧圖書館

初學者的道教入門指南

《道德經》(道與德之書)是古代智慧的基本典籍。全書由81章簡短的詩意篇章組成,並非像小說般閱讀,而是像品茗般細細體會。它探討了「道」的本質──宇宙中本質且無法命名的氣流。

什麼是道?
將道(Tao)視為宇宙的「流動」。它不是一位需供奉的神明,而是萬物背後的自然律動。當你使生活順應此流動時,掙扎將消失,明晰將重現。
無為之道
Wu Wei 意指「無為而治」。它並不是指懶惰;而是指在適當的時機行動,無需強求結果。就像水手利用風力一樣,停止逆流而行,你將走得更遠。
如何使用此資料庫
這81句詩是用來感受的,而不只是閱讀。請勿一次讀完。請從下方選擇今天吸引你的其中一塊,閱讀它,深呼吸,讓其中的智慧如泡茶般在你心中沉澱。

"深奧的智慧,為現代生活簡化呈現。我們相信智慧應如水般流動——清晰且觸手可及。"

我們創造了網路上最容易接近、易於理解的解釋。沒有謎題,只有清晰明瞭。
The 81 Verses
Verse 1
Wisdom of Chapter 1 Read Now
Verse 2
Wisdom of Chapter 2 Read Now
Verse 3
Wisdom of Chapter 3 Read Now
Verse 4
Wisdom of Chapter 4 Read Now
Verse 5
Wisdom of Chapter 5 Read Now
Verse 6
Wisdom of Chapter 6 Read Now
Verse 7
Wisdom of Chapter 7 Read Now
Verse 8
Wisdom of Chapter 8 Read Now
Verse 9
Wisdom of Chapter 9 Read Now
Verse 10
Wisdom of Chapter 10 Read Now
Verse 11
Wisdom of Chapter 11 Read Now
Verse 12
Wisdom of Chapter 12 Read Now
Verse 13
Wisdom of Chapter 13 Read Now
Verse 14
Wisdom of Chapter 14 Read Now
Verse 15
Wisdom of Chapter 15 Read Now
Verse 16
Wisdom of Chapter 16 Read Now
Verse 17
Wisdom of Chapter 17 Read Now
Verse 18
Wisdom of Chapter 18 Read Now
Verse 19
Wisdom of Chapter 19 Read Now
Verse 20
Wisdom of Chapter 20 Read Now
Verse 21
Wisdom of Chapter 21 Read Now
Verse 22
Wisdom of Chapter 22 Read Now
Verse 23
Wisdom of Chapter 23 Read Now
Verse 24
Wisdom of Chapter 24 Read Now
Verse 25
Wisdom of Chapter 25 Read Now
Verse 26
Wisdom of Chapter 26 Read Now
Verse 27
Wisdom of Chapter 27 Read Now
Verse 28
Wisdom of Chapter 28 Read Now
Verse 29
Wisdom of Chapter 29 Read Now
Verse 30
Wisdom of Chapter 30 Read Now
Verse 31
Wisdom of Chapter 31 Read Now
Verse 32
Wisdom of Chapter 32 Read Now
Verse 33
Wisdom of Chapter 33 Read Now
Verse 34
Wisdom of Chapter 34 Read Now
Verse 35
Wisdom of Chapter 35 Read Now
Verse 36
Wisdom of Chapter 36 Read Now
Verse 37
Wisdom of Chapter 37 Read Now
Verse 38
Wisdom of Chapter 38 Read Now
Verse 39
Wisdom of Chapter 39 Read Now
Verse 40
Wisdom of Chapter 40 Read Now
Verse 41
Wisdom of Chapter 41 Read Now
Verse 42
Wisdom of Chapter 42 Read Now
Verse 43
Wisdom of Chapter 43 Read Now
Verse 44
Wisdom of Chapter 44 Read Now
Verse 45
Wisdom of Chapter 45 Read Now
Verse 46
Wisdom of Chapter 46 Read Now
Verse 47
Wisdom of Chapter 47 Read Now
Verse 48
Wisdom of Chapter 48 Read Now
Verse 49
Wisdom of Chapter 49 Read Now
Verse 50
Wisdom of Chapter 50 Read Now
Verse 51
Wisdom of Chapter 51 Read Now
Verse 52
Wisdom of Chapter 52 Read Now
Verse 53
Wisdom of Chapter 53 Read Now
Verse 54
Wisdom of Chapter 54 Read Now
Verse 55
Wisdom of Chapter 55 Read Now
Verse 56
Wisdom of Chapter 56 Read Now
Verse 57
Wisdom of Chapter 57 Read Now
Verse 58
Wisdom of Chapter 58 Read Now
Verse 59
Wisdom of Chapter 59 Read Now
Verse 60
Wisdom of Chapter 60 Read Now
Verse 61
Wisdom of Chapter 61 Read Now
Verse 62
Wisdom of Chapter 62 Read Now
Verse 63
Wisdom of Chapter 63 Read Now
Verse 64
Wisdom of Chapter 64 Read Now
Verse 65
Wisdom of Chapter 65 Read Now
Verse 66
Wisdom of Chapter 66 Read Now
Verse 67
Wisdom of Chapter 67 Read Now
Verse 68
Wisdom of Chapter 68 Read Now
Verse 69
Wisdom of Chapter 69 Read Now
Verse 70
Wisdom of Chapter 70 Read Now
Verse 71
Wisdom of Chapter 71 Read Now
Verse 72
Wisdom of Chapter 72 Read Now
Verse 73
Wisdom of Chapter 73 Read Now
Verse 74
Wisdom of Chapter 74 Read Now
Verse 75
Wisdom of Chapter 75 Read Now
Verse 76
Wisdom of Chapter 76 Read Now
Verse 77
Wisdom of Chapter 77 Read Now
Verse 78
Wisdom of Chapter 78 Read Now
Verse 79
Wisdom of Chapter 79 Read Now
Verse 80
Wisdom of Chapter 80 Read Now
Verse 81
Wisdom of Chapter 81 Read Now